Παραδοσιακή μουσική της Λέσβου
![]()
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από την ιστοσελίδα:
http://www.aegean.gr/culturelab/songs_gr.htm
Σύμφωνα με την μαρτυρία πολλών μουσικών και τραγουδιστών, τα τραγούδια και οι σκοποί που ήταν δημοφιλείς στη Λέσβο, ιδιαίτερα μέχρι την δεκαετία του 1960 - οπότε το ραδιόφωνο και στη συνέχεια η τηλεόραση επέβαλαν οριστικά ένα νέο πολύπλευρο ρεπερτόριο προερχόμενο από το ηγεμονικό κέντρο της Αθήνας - είχαν διάδοση σε όλο το νησί. Υπήρχαν βέβαια ιδιαίτερες προτιμήσεις, προσωπικές ή τοπικές, πολλές από τις οποίες διασώζονται στις τοπικές ονομασίες των σκοπών, καθώς και κάποιοι ιδιαίτεροι σκοποί που ήταν γνωστοί και διαδεδομένοι μόνο σε ένα τμήμα του νησιού, όπως η περιοχή του Πλωμαρίου. Ωστόσο, οι περισσότεροι σκοποί και τα τραγούδια είχαν παλλεσβιακή διάδοση με τοπικές παραλλαγές στη μελωδία ή στους στίχους.
Οι σκοποί και τα τραγούδια μπορούν να διακριθούν με διάφορους τρόπους, σε χορευτικούς ή καθιστικούς, ανάλογα με την τοπική τους ιδιαιτερότητα ή ανάλογα με την εποχή και το πλαίσιο επιτέλεσης τους. Στον κατάλογο αυτό ακολουθήσαμε το τελευταίο κριτήριο και τους διακρίνουμε σε τέσσερεις γενικές κατηγορίες:
α) στα τραγούδια και τους σκοπούς του Κύκλου της Ζωής (που περιλαμβάνει νανουρίσματα, τραγούδια του γάμου κλπ.)
β) στα τραγούδια και τους σκοπούς του Κύκλου του Χρόνου (που περιλαμβάνει κάλαντα, αποκριάτικα, αφηγηματικά θρησκευτικά τραγούδια)
γ) στα τραγούδια και τους σκοπούς των πανηγυριών
δ) στα τραγούδια και τους σκοπούς της παρέας
Όλοι οι σκοποί και τα τραγούδια που ακολουθούν έχουν ηχογραφηθεί από το Ερευνητικό Πρόγραμμα "Κιβωτός του Αιγαίου" στη Λέσβο, την χρονική περίοδο 1996-1999.
Τραγούδια και σκοποί κύκλου ζωής
Νανούρισμα
Νυφ(ι)κάτος (τραγούδι
του γάμου)
Του Αποχωρισμού
Τραγούδια και σκοποί κύκλου χρόνου
Κάλαντα Χριστουγέννων
Σαν
έγινε εκατό χρονώ (Αποκριάτικο
τραγούδι / Αγιάσος)
Πώς
το τρίβουν το πιπέρι (Αποκριάτικο
τραγούδι)
Η
Ρένα (Αποκριάτικο
τραγούδι / Αγία Παρασκευή)
Στα
ψηλά τα παραθύρια (Αποκριάτικο
τραγούδι / Αγία Παρασκευή)
Αποκριάτικο (Τρίγωνας
Πλωμαρίου)
Άσπρη
γυναίκα (Αποκριάτικο
τραγούδι / Πλαγιά Πλωμαρίου).
Έρι-πάλε (Αποκριάτικο
τραγούδι / Τρίγωνας Πλωμαρίου)
Έρι-πάλε (Αποκριάτικος
σκοπός / Πλαγιά Πλωμαρίου)
Το
μοιρολόϊ (ή Καταλόγι) της Παναγιάς (Νεοχώρι
Πλωμαρίου)
Της Κούνιας
Αη Γιώργης
Τραγούδια και σκοποί των πανηγυριών
Συρτό Γεραγώτικο
Ζεϊμπέκικο Σμυρνιό
Ζεϊμπέκικο Χαρμάτ Αλής
Καρσιλαμάς Το Πιγκί
Καρσιλαμάς Απτάλικος
Μια Σμυρνιά στο παραθύρι
Ταγκό
Μεμετάκι
Καρσιλαμάς τα Τσανακάκια
Συρτό Παλαιοκηπιανό
Κιόρογλου
Καραβάκι του Μπουρνόβα
Κασιδιάρης ή Κασιδιάρικος
Τραγούδια και σκοποί της παρέας
Αράπικο (Πατινάδα)
Πατινάδα
Στο Σταυρί θ' ανταμωθούμε
Αχ μελαχρινό μου
Ανάθεμα τον αίτιο
Τέτοιο έμορφο κορίτσι
Παραπουν(ι)κός ή Πλωμαρίτικος
Τραλαλελαλόμ
Κοντραμπατζίδικο
Ένα Τρεχαντηράκι
Του ψαρά ο γιός
Πέντε ψαράδες
Η τράτα μας η κουρελού
Διαμάντι δαχτυλίδι
Ζουμπουλάκι μ' και
λαλέ ή Ήθελα να 'ρθώ το βράδυ
Της ξενιτιάς - Αμανές (Πλωμάρι)
Αμανές (Πλωμάρι)
Αμανές (Στύψη)
Είσαι άγγελος ωραίος (Καντάδα)
Ξανθούλα (Καντάδα)
Η Αναστασιά
